Werken aan vrede

Werken aan vrede met je pen

De United Nations Truce Supervision Organization (UNTSO) inspecteert met mandaat van de VN de bestandslijnen tussen Libanon, Syrië en Israël. Marineofficier Jan Holman maakte een jaar lang deel uit van een internationaal team ongewapende militaire UNTSO-waarnemers. ‘De kracht is je pen. Je rapporteert wat je ziet.’

Tussen Israël en Libanon loopt de Blue Line. In VN-resolutie 1701, die een einde maakte aan de oorlog in 2006, is vastgelegd dat beide landen niet actief mogen zijn in deze scheidingszone. Zowel Hezbollah als Israël houden zich daar niet aan. ‘De rakketten vliegen soms over en weer.’ Als UNTSO-waarnemer patrouilleerde Jan langs de Blue Line. Altijd in konvooi, vanwege het hoge risico op kidnappingen.

             

Individuele uitzending
Jan kwam op achttienjarige leeftijd bij de marine als matroos technische dienst werktuigtechniek (MATR TDW). Door een allergie voor oliën en vetten switchte hij naar de administratieve dienst, later – na het behalen van zijn HBO – werd hij officier van de logistieke dienst. Tegenwoordig is Jan HRM-specialist, heel wat anders dan het observeren van bestandslijnen. ‘Ik heb bewust gekozen voor deze individuele uitzending, omdat ik wilde bijdragen aan vredesoperaties. Daarnaast kende ik de regio en was ik gecharmeerd van haar rijke (bijbel)geschiedenis.’
 


Groen gespoten
Als marineman werd Jan eerst “groen gespoten”: hij leerde vaardigheden die horen bij de landmacht. Van jezelf uit netelige situaties redden tot landmijnen vermijden. Daarnaast deed hij kennis op over taal, religie en politiek. Jan is niet gelovig, maar werd geadviseerd een geloof aannemen. ‘Voor lokale moslims is het onbegrijpelijk dat je geen geloof hebt.’ Dat gaf stof tot nadenken. ‘Kan ik hierover wel liegen? Maar het moest, realiseerde ik. Of je nu praat met burgers, burgemeesters, volksvertegenwoordigers, politie- of legercommandanten: allemaal willen ze weten wie je bent en waarin je gelooft.’

Wespennest
‘De spanning in de regio is altijd voelbaar. Via zo’n kraakradio hoor je over ongeregeldheden, zoals demonstraties of begrafenissen van martelaren.’ Jan en zijn collega’s hadden altijd beschermingsvest, helm, eten, drinken en geld achterin de auto. Voor het geval ze moesten zien te ontsnappen. ‘Ik ben niet stoer. Toch ben ik niet bang geweest. Dankzij de extreem goede voorbereiding en het blindelings vertrouwen in collega’s uit alle delen van de wereld. Je legt je leven letterlijk in handen van mensen die je niet kent.’

            

Snel de bunker in
Wat was Jans meest indringende ervaring? ‘De snelheid waarmee de Israël Defence Force (IDF) reageerde op Hezbollah, die een raket afvuurde richting Israël. Nog geen 60 seconden later waarschuwde IDF ons dat ze gingen terugvuren. Op een dorpje vlakbij ons, waar een paar honderd mensen – vooral sjiieten – woonden. Met andere woorden: ga de dichtstbijzijnde bunker in, anders heb je misschien een stuk lood in je nek. Gelukkig was er hoofdzakelijk materiële schade. Maar er woonden daar mensen, mensen die we kenden. Gezinnen.’

Vlam in de pan
Ook een situatie in een vluchtelingenkamp zorgde voor dilemma’s. Een Maronitisch christelijk vluchtelingenmeisje kreeg een relatie met een lokale Druzenjongen. Een taboe. De vader van het meisje hakte op de jongen in met een bijl. De dorpelingen gingen direct op de vuist met de vluchtelingen. Het kamp werd met de grond gelijk gemaakt. ‘Wij stonden erbij en mochten als waarnemers niks doen. Dat lukt natuurlijk nooit helemaal. Vrouwen en kinderen hebben we geholpen een veilige plek te bereiken.’

Inmiddels is Jan terug. Maar zijn verblijf rond op de grenzen van Libanon, Syrië en Israël is hij niet vergeten. ‘De mensen die ik heb ontmoet draag ik de rest van mijn leven met me mee. De veerkracht waarover zij beschikken, om ondanks de omstandigheden steeds weer het leven op te pakken, heeft indruk gemaakt. Graag zou ik daarom nog een keer teruggaan.’

Meer coverstories

Afbreken of opbouwen?

Intro teaser afbeelding

Kleineringen, afgeblaft worden: het zijn ingrediënten die traditiegetrouw horen bij de mariniersopleiding. Maar als het aan Rene Tuithof (50) ligt, behoort deze aanpak tot de verleden tijd. De Adjudant der mariniers begeleidt de opleidingseenheden. ‘Van vernedering wordt niemand beter. Je bereikt meer door oprechte aandacht.’

MindFitness

Intro teaser afbeelding

Hij geeft yoga aan collega’s op de kazerne – en zijn lessen zitten elke week vol. ‘Defensie dwingt militairen om persoonlijke grenzen te overschrijden. Noodzakelijk tijdens missies, maar potentieel schadelijk op de langere termijn. Door yoga word je je bewust van je eigen grenzen en wat het met je doet als je die overschrijdt' zegt Sergeant Majoor Arjen Hofsteenge. 'Yoga heeft mij wezenlijk veranderd. Ik word minder snel boos, ben opener naar anderen, heb minder vooroordelen.’