They shall not grow old, Wim van Domselaar

“They shall not grow old..”

11 november is de dag…

... van Sint Maarten

… dat in veel plaatsen een start wordt gemaakt met het carnaval met de bekendmaking van Prins Carnaval

Maar vooral van het einde van de Grote Oorlog.

De laatste tijd mijmer ik nogal eens over die oorlog, terwijl ik met een groep de slagvelden van Ieper en Verdun bezoek.

We hebben in Nederland niet zo veel met die Grote Oorlog. Alleen al omdat het voor ons niet de Grote Oorlog is, voor ons is ‘de oorlog’ dat wat ons in 1940-1945 overkwam. Daar ging het over, bij de geschiedenisles op school, bij de jaarlijkse herdenkingen op 4 mei.

Voor de landen om ons heen is 11 november vooral Wapenstilstandsdag. Want op 11 november 1918, om 11.11 uur zwegen op het slagveld van Europa de kanonnen. Dat is op 11 november a.s. dus honderd jaar geleden. Dit jaar dus extra bijzonder.

Een eeuw is een lange tijd. Maar nog steeds zijn er sporen van de Grote Oorlog te vinden. Bijvoorbeeld in de Franse dorpen waar bijna altijd wel een monument te vinden is waarop namen staan van mannen die niet meer terug zijn gekomen van het front. Sporen zijn er ook te vinden in het landschap van België en Frankrijk. De loopgraven, forten, sporen van inslagen van granaten zijn langs de oude frontlijn duidelijk zichtbaar. Het dorp Fleury bij Verdun, waar geen huis van is herbouwd, maar waar nog wel een burgemeester bij hoort. En tienduizenden doden, nooit gevonden. De Menenpoort van Ieper, waar nog elke avond om acht uur de Last Post wordt geblazen om stil te staan bij de duizenden mannen die daar op weg gingen naar het front. De begraafplaatsen, langs de oude frontlijn, van Franse, Duitse, Britse, Amerikaanse slachtoffers. Steen voor steen met namen van mensen van wie werd gehouden. Namen van mensen die voorgoed verdwenen zijn in de oorlog, in de tijd. Net als hun nabestaanden, partners, kinderen, ouders.

De Grote Oorlog honderd jaar geleden. Het zou een goed idee zijn om daar in Nederland ook wat meer aandacht aan te besteden. Bijvoorbeeld door alleen al te denken aan de miljoen (!) Belgische vluchtelingen, militairen en burgers die de grens overstaken naar Nederland, tot voor kort wist ik niet eens dat ze hier ooit waren geweest, wanneer hoor je daar nog over? En aan de miljoenen Duitse, Britse, Franse mannen en jongens die door die oorlog het leven hebben verloren. Met daarachter vele malen meer nabestaanden die het zonder hun vader, man, zoon, geliefde, vriend enz. enz. hebben moeten rooien. Een hele generatie was verdwenen.

De NOS berichtte onlangs dat de regisseur van The Lord of the Rings-trilogie, Peter Jackson, een reportage heeft gemaakt over de oorlog van 1914-1918. Zwart-witbeelden werden gerestaureerd, en met moderne technieken ingekleurd. Zelfs de stemmen werden ingesproken door acteurs.* Dat moet heel bijzonder zijn. Ik kan niet wachten tot deze documentaire ook in de Nederlandse bioscopen te zien zal zijn. De filmpjes die al op NOS.nl en de BBC te zien waren, raakten me al behoorlijk. Want ineens waren eigenlijk dezelfde militairen te zien die ik elke dag op de kazerne tegenkom, weliswaar met kapsels en manier van bewegen van honderd jaar geleden, maar nog steeds die zelfde mannen. Gewone mensen, die misschien wel moesten, maar het toch maar deden. They shall not grow old…

Wim van Domselaar

* Zie bij: https://nos.nl/artikel/2254260-peter-jackson-maakt-woorden-van-wo-i-mili...

Meer nieuws

Waakzaam - Judith Cappon-Vogel

Onbepaald
Waakzaam Onlangs bezocht ik museum De Fundatie in Zwolle, waar op dit moment een prachtige expositie is van beelden van Giacometti en Chadwick. Eén van de beelden die mij intrigeerde, was het beeld ‘Watcher’ van Lynn Chadwick. Ik moest denken aan soldaten die wachtlopen. Op kazernes doen ze dat niet meer zelf, vaak wel tijdens oefeningen. Waken, in de gaten houden dat niemand het terrein op komt die er niet thuis hoort.