Waakzaam - Judith Cappon-Vogel

Waakzaam

Onlangs bezocht ik museum De Fundatie in Zwolle, waar op dit moment een prachtige expositie is van beelden van Giacometti en Chadwick. Eén van de beelden die mij intrigeerde, was het beeld ‘Watcher’ van Lynn Chadwick.

Ik moest denken aan soldaten die wachtlopen. Op kazernes doen ze dat niet meer zelf, vaak wel tijdens oefeningen.

Waken, in de gaten houden dat niemand het terrein op komt die er niet thuis hoort.

Dat geeft een gevoel van veiligheid – je kunt rustig gaan slapen onder je poncho, want iemand houdt de wacht…

Toch roept dat beeld van Chadwick ook een ongemakkelijk gevoel op. Een stevig, hoekig, ondoorgrondelijk wezen dat ‘zich optimaal manifesteert en stoïcijns zijn plek opeist’ – zo werd het verwoord op het bordje in het museum. Die omschrijving klopt geloof ik wel. Je kunt er niet omheen; zou je het proberen, dan zou je jezelf op zijn minst flink pijn doen.

Tegen wie of wat beschermt deze wachter? Tegen ongewenste indringers, ongetwijfeld. Niemand komt ongevraagd op zijn terrein. Maar zijn bepantsering doet vermoeden, dat er ook niets bij hemzelf zal binnenkomen. Hij heeft zich optimaal beschermd tegen ongewenste gevoelens en ervaringen – niets kan hem raken.

De vraag is: laat hij ook iemand door? Is er een mens die niet ongewenst is, die toegelaten wordt op zijn terrein? Of neemt hij zo stoïcijns zijn plek in, dat er voor helemaal niemand anders meer plaats is?

Zijn er gevoelens die mogen binnenkomen? Positieve, gewenste gevoelens, mooie ervaringen? Of is zijn pantser zo ondoordringbaar, dat ook alles wat goed en mooi is wordt afgeketst?

Uiteindelijk denk ik, dat het zo vaak gaat. Om je veilig, onkwetsbaar te voelen, kun je jezelf zó grondig bepantseren, dat niets meer echt binnenkomt. Niets kan je echt raken… ook de mooie gevoelens niet.

Waartegen willen wij beschermd worden? Waartegen pantseren wij onszelf?

Wie horen er volgens ons niet thuis op ons terrein, in onze wereld – wie moeten buiten blijven? En welke gevoelens en ervaringen houden we daarmee dus ook buiten?

En zijn we dan echt veilig?

Zo mooi, hoe kunst zoveel vragen kan oproepen…

Judith Cappon-Vogel

Meer nieuws